บทความ

อานิสงส์ประจำชีวิต

รูปภาพ
ประจำฤกษ์มงคล 1) งานบวช 2) ปอยข้าวสง 3) เลี้ยงพระ คือ อานิสงส์ประจำฤกษ์ หรือวิถีชีวิตไท-ยวน ได้แก่                               (1) อานิสงส์การบวช จะช่วยให้บิดามารดาได้ไปเกิดในสวรรค์ จึงถือว่าเป็นการทดแทนคุณบิดามารดา เป็นโอกาสทางการศึกษาของชายที่จะเป็นผู้นำครอบครัวในอนาคต ที่จะเป็นผู้สืบทอดอัตลักษณ์ด้านภาษาไท-ยวนสีคิ้ว เพราะในอดีตการเรียนหนังสือยวนมักจะมีแต่ผู้ชายที่ได้เรียน โดยตอนเป็นเด็กก็เรียนกับพระที่วัด หรือกับผู้สูงอายุที่บ้าน เมื่อโตขึน้ ก็จะได้เรียนเมื่อบวชเป็นพระ-เณร       ( ภิรพรรษ ปลิวจันทึก , 2561: 56) โดยการบวชของชาวไท-ยวน คือ 1) อานิสงส์การบวชชีพราหมณ์ คล้ายคลึงกับการบวชในชีพราหมณ์ในภาคอื่น ซึ่งที่บวชชีพราหมณ์หรือผ้าขาวนั้นเมื่อได้รับการนับถือมากจะเรียกว่า “ครูบาขาวปี” วิดีโอที่ 1 การบวชชีพราหมณ์ 2) อานิสงส์การบวชเณร หรือลูกแก้ว ประเพณีการบวชลูกแก้ว คือ การบวชเณรของชาวล้านนา ประเพณีนี้ถื...

การฟื้นฟูอานิสงส์และภูมิปัญญาของไท-ยวน

รูปภาพ
ชุมชนไท-ยวนสีคิ้ว  (จังหวัดนครราชสีมา)           😊   ปรัชญาและความเชื่อเรื่องพระอานิสงส์เป็นต้นทุนทางวัฒนธรรม และเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับสังคมไทยพุทธทุก ๆ ชาติพันธุ์มายาวนานโดยเฉพาะชาวไท-ยวนซึ่งมีความเชื่อเรื่องการระลึกและสักการะพระธาตุประจำวันเกิดต่าง ๆ ในทางภาคเหนือ (พระครูสมุห์วรวิทย์ ผาสุโก , ดุษฎีพฤฒิพันธ์. 2554 : 1081) เช่นที่จังหวัดแพร่ เชียงราย และเชียงใหม่ ซึ่งเป็นแหล่งอารยธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไท-ยวน ส่วนในอำเภอสีคิ้วจังหวัดนครราชสีมาก็มีความเข้มแข็งทางวัฒนธรรมของชาวไท-ยวนเป็นอย่างมากเช่นกัน มีความเชื่อและงานบุญเพื่อสร้างอานิสงส์มากมาย แต่สิ่งใดจะเป็นวัฒนธรรมและความเชื่ออานิสงส์โดยแท้จริงของสังคมไท-ยวน สีคิ้วในปัจจุบัน ที่สามารถนำมาสร้างต้นทุนทางวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและควบคู่ไปกับการอนุรักษ์เพื่อดำรงไว้ซึ่งอัตลักษณ์ความเป็นไทย         ซึ่งพระอานิสงส์ไท-ยวนสามารถแบ่งได้เป็น 4  ได้แก่ อานิสงส์ประจำปี อานิสงส์ประจำเดือน   อานิสงส...

อานิสงส์ประจำวัน

รูปภาพ
ประจำวัน 1) ตักบาตร 2) ตานขันข้าว 3) ถวายธรรมชาตาวัน (1) อานิสงส์การตักบาตรประจำวัน จะทำให้มีโภคทรัพย์มาก 1) อานิสงส์การถวายข้าวตังให้พระอรหันต์ ทำให้พ้นจากนรกไปเกิดในสวรรค์ชั้นนิมมานรดี ในอาจามทายิกาวิมาน (พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหามงกุฎราชวิทยาลัย. 2525 : ขุ.วิ.อ. (ไทย) 48/20/169) กล่าวถึงหญิงยากจนอาศัยอยู่ในบ้านคนอื่นได้ถวายข้าวตังแก่พระมหากัสสปเถระ พอตายแล้วหลุดพ้นจากกรรมในนรกได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นนิมมานรดี  2) อานิสงส์ทำบุญตักบาตรทำให้ได้ไปเกิดเป็นางฟ้าในสรรค์ชั้นดาวดึงส์ ปรากฏในเรื่องทัททัลลวิมาน  และปฐมปีฐวิมาน (พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหามงกุฎราชวิทยาลัย. 2525 : ขุ.วิ.อ. (ไทย) 48/34/279-283, 48/1-2/9-38) ภาพที่ 1  การตักบาตรของไท-ยวน ในงานบุญตักบาตรเทโว (2) ประเพณีตานขันขาว คือการถวายอาหารให้พระสงฆ์เป็นสำหรับ มักจัดขึ้นทุกวันพระ (ธรรมสวนะ) และวันสำคัญทางพุทธศาสนา ในพระไตรปิฎกมีคติว่าถ้าทำบุญให้พระสงฆ์ที่ละรูปนั้นมีอานิสงส์น้อยกว่าทำบุญให้พระสงฆ์เป็นหมู่คณะ กล่าวคือ ปรากฏในเรื่องทัททัลลวิมาน (พร...

อานิสงส์ประจำเดือน

รูปภาพ
อานิสงส์ประจำเดือนที่สำคัญของไท-ยวน คือ ประจำเดือน 1) ตักบาตรเทโว 2) บุญกฐิน 3) ถวายตุง (ธง) 4) ลอยกระทงหรือโคมยี่เป็ง 5) ถวายโคม 6) บุญผะเหวด 7) กวนข้าวทิพย์ 8) ถวายธรรมชาตาเดือน 9) ตักบาตรดอกไม้ 10) สลากภัต 11) บุญสงกรานต์เดือน 5 (1) อานิสงส์การตักบาตรเทโว หรือตักบาตรพระร้อย จะทำให้มีโภคทรัพย์มาก ประเพณีตักบาตรเทโว เป็นคำย่อมาจาก “เทโวโรหนะ” หมายถึง การเสด็จลงจากเทวโลกของพระพุทธเจ้าตามตำนานเล่าว่าเมื่อพระพุทธเจ้าตรัสรู้จึงได้เสด็จไปเผยแพร่พุทธศาสนาทั่วชมพูทวีป และโปรดพระประยูรญาติทั้งหมดแล้ว สุดท้ายทรงรำลึกถึงพระพุทธมารดาคือพระนางสิริมหามายา ที่สิ้นพระชนม์ไปภายหลังให้ประสูติพระองค์ พระพุทธเจ้าจึงเสด็จขึ้นไปโปรดพระพุทธมารดาบนสวรรค์ ฉะนั้นในปีที่ 7 นับตั้งแต่ปีที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าจึงได้เสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เมื่อพระอินทร์ทราบพระประสงค์ พระอินทร์จึงให้เทวดาขึ้นไปเชิญพุทธมารดา...

อานิสงส์ประจำปี

รูปภาพ
  ประจำปี 1) ไว้พระธาตุประจำปีเกิด 2) ถวายธรรมชาตาปี 3) ไหว้พระพุทธบาท (1) อานิสงส์ธรรมชาตาปี คือการสร้างคัมภีร์ประจำปี จะทำให้มีความรู้มีปัญญาดี (สงวน โชติสุขรัตน์. 2562  : 149-152)  ได้แก่ ปีเกิด                                         ธรรมชาตาปี ไจ้  (ชวด)                                 เตมีย์ เป้า  (ฉลู)                              ...